Kurtki sportowe

Kurtki sportowe: konstrukcje techniczne, skład włókien i rzeczywiste zastosowania

Kurtka sportowa nie jest z założenia odzieżą uniwersalną. Pomiędzy kurtką wiatroszczelną wykonaną w 100% z poliestru ripstop o gramaturze 70 g/m² przeznaczoną do biegania po mieście a kurtką softshellową wykonaną w 92% z poliestru i 8% elastanu o gramaturze 280 g/m² z membraną DWR przeznaczoną do zimowych biegów w terenie istnieje różnica w konstrukcji, zachowaniu podczas wysiłku fizycznego oraz trwałości, którą można konkretnie zmierzyć w terenie. Wybór kurtki sportowej polega przede wszystkim na określeniu rodzaju aktywności, warunków pogodowych i przewidywanej częstotliwości prania, a następnie zestawieniu tych kryteriów z danymi technicznymi materiału.

Kurtki wiatrówki do biegania: waga, hydrofobowość i oddychalność

Lekkie kurtki wiatrówki przeznaczone do biegania są zazwyczaj wykonane z gęsto tkanej mikrofibry poliestrowej o gramaturze od 60 do 90 g/m², z wykończeniem w postaci impregnacji hydrofobowej DWR (Durable Water Repellent). Powłoka ta wytrzymuje średnio 20–30 prań w temperaturze 30°C, po czym wymaga reaktywacji w suszarce bębnowej lub zastosowania sprayu DWR do odświeżania. Przy gramaturze poniżej 70 g/m² tkanina zapewnia skuteczną ochronę przed wiatrem przy prędkościach powyżej 10 km/h, ale jej właściwości wiatrochronne słabną, gdy tkanina zostanie mocno przemoczona. W przypadku biegania w lekkim deszczu minimalnym wymaganiem jest wodoodporność na poziomie 5000 mm słupa wody. Poniżej tej wartości kurtka szybko przemoknie w okolicy ramion i łokci, czyli w miejscach narażonych na tarcie i bezpośredni nacisk. Oddychalność na poziomie 5 000 g/m²/24h (pomiar MVTR) to próg, od którego para wodna z ciała jest odprowadzana w stopniu wystarczającym, aby uniknąć uczucia „gotowania się” podczas umiarkowanego lub intensywnego wysiłku.

Kurtka wiatrowa do spakowania i kurtka warstwowa: kiedy używać jednej, a kiedy drugiej

Wiatrówka o gramaturze 40 g/m², którą można spakować, mieści się w własnej kieszeni i waży mniej niż 100 g. Jest przeznaczona do noszenia na technicznej koszulce w przypadku wiatru lub krótkiej ulewy, a nie jako zamiennik kurtki termicznej. Kurtka warstwowa jest natomiast wykonana z polaru poliestrowego o gramaturze od 180 do 260 g/m², z tkaną, wiatroszczelną warstwą zewnętrzną i szczotkowaną warstwą wewnętrzną zapewniającą zatrzymanie ciepła. Model wykonany w 94% z poliestru i 6% z elastanu, z 4-kierunkową elastycznością, zapewnia pełną swobodę ruchów bez oporu w okolicy ramion lub łokci podczas podbiegów w terenie lub ćwiczeń siłowych. Różnica w zachowaniu między klasycznym polarem a softshellem polega na odporności na ścieranie: softshell wytrzymuje od 15 000 do 25 000 cykli Martindale’a, w porównaniu z 8 000 do 12 000 cykli w przypadku standardowego polaru, co przekłada się na znacznie dłuższą żywotność podczas użytkowania z plecakiem.

Sportowa kurtka softshell: kiedy wystarczy elastyczność i częściowa wodoodporność

Softshell sprawdza się w suchych lub lekko wilgotnych warunkach przy silnym wietrze. Tkanina softshellowa składająca się w 88% z poliestru i w 12% z elastanu o gramaturze 320 g/m² z wewnętrzną laminacją z cienkiego polaru zapewnia skuteczną izolację termiczną w temperaturach od 5°C do 12°C przy umiarkowanym wysiłku, bez dodatkowego ciężaru kurtki nieprzemakalnej z membraną Gore-Tex lub podobną. Szwy w softshellu zazwyczaj nie są uszczelnione, co sprawia, że nie sprawdza się on podczas ulewnego deszczu. Jego zalety leżą gdzie indziej: 4-kierunkowa elastyczność zmniejsza punkty napięcia podczas szerokich ruchów (wspinaczka, skituring, techniczny trail), a szczotkowana strona wewnętrzna pozwala uniknąć zakładania dodatkowej warstwy termicznej w temperaturach do 5°C. Gramatura materiału ma bezpośredni wpływ na kompromis między izolacją a swobodą ruchów: kurtka softshell o gramaturze 280 g/m² zapewnia lepszą izolację, ale nieznacznie ogranicza zakres ruchów, podczas gdy model o gramaturze 220 g/m² zapewnia swobodę ruchów kosztem kilku stopni komfortu termicznego.

Kurtki nieprzemakalne z membraną: mierzona wodoodporność i zgrzewane szwy

Do biegów przełajowych, jazdy na rowerze szosowym lub każdej długotrwałej aktywności w deszczu niezbędna jest kurtka z wodoodporną membraną. Wodoodporność podaje się w milimetrach słupa wody: 10 000 mm chroni przed umiarkowanym deszczem, a 20 000 mm to standard przy intensywnym deszczu podczas długotrwałego ruchu. Oddychalność membrany decyduje o komforcie podczas intensywnego wysiłku: membrana o wartości 20 000 g/m²/24h MVTR wystarczająco odprowadza parę wodną z ciała podczas biegu w terenie w szybkim tempie, podczas gdy membrana o wartości 8 000 g/m²/24h powoduje znaczne zawilgocenie wewnątrz odzieży już po 45 minutach wysiłku. Zgrzewane szwy (taped seams) są niezbędne, aby zapewnić wodoszczelność połączeń materiału: kurtka z membraną, ale z prostymi szwami przepuszcza wodę na ramionach i rękawach już po 20 minutach deszczu. Szwy w całości klejone termicznie (fully taped) zapewniają lepszą ochronę niż szwy klejone częściowo (critically taped), które obejmują jedynie główne szwy.

Kurtka wiatrówka 60–90 g/m²: bieganie w suchych i wietrznych warunkach, wykończenie DWR, możliwość spakowania, ograniczona odporność na ścieranie
Softshell 220–320 g/m²: trail, wspinaczka, skituring, warunki suche lub lekko wilgotne, częściowa wodoodporność, rozciągliwość w 4 kierunkach
Kurtka nieprzemakalna z membraną 10 000–20 000 mm: biegi przełajowe w deszczu, jazda na rowerze, długotrwałe aktywności na świeżym powietrzu, obowiązkowe zgrzewane szwy, decydująca oddychalność MVTR

Skład włókien i pielęgnacja kurtek sportowych

Poliester pozostaje dominującym włóknem w kurtkach sportowych ze względu na swoje właściwości szybkiego schnięcia (3 do 5 razy szybciej niż bawełna), lekkość i odporność na odkształcenia. Dodatek elastanu, nawet w ilości 6-8%, przekształca sztywną tkaninę w elastyczną, nie tracąc przy tym odporności na ścieranie. Poliamid, bardziej odporny na ścieranie niż poliester o tej samej gramaturze, jest stosowany w miejscach narażonych na tarcie (łokcie, ramiona pod plecakiem) lub w lekkich konstrukcjach o wysokiej wydajności. Tkanina składająca się w 82% z poliamidu i w 18% z elastanu o gramaturze 200 g/m² wytrzymuje więcej cykli intensywnego użytkowania z plecakiem niż jej poliestrowy odpowiednik. Jeśli chodzi o pielęgnację: powłoki DWR nie znoszą prania w temperaturze powyżej 30°C ani detergentów zawierających zmiękczacze lub wybielacze, które osłabiają hydrofobowość po 5–8 praniach. Membrany nieprzemakalne wymagają suszenia w suszarce bębnowej w niskiej temperaturze, aby reaktywować powłokę DWR po 10–15 praniach. Zamknięcie wszystkich zamków błyskawicznych przed praniem zmniejsza zużycie suwaków i zapobiega zaciągnięciom na tkaninie zewnętrznej.